Loondoorbetaling tijdens schorsing: wie betaalt de rekening?

Wat is een schorsing of non-actiefstelling?

Bij een schorsing of non-actiefstelling wordt een werknemer tijdelijk niet toegelaten tot het werk. De werknemer hoeft dan niet te werken en mag niet op de werkplek komen.

Een werkgever kan hiervoor verschillende redenen hebben, bijvoorbeeld:

- de werkgever wil onderzoek doen naar mogelijk ernstig gedrag van de werknemer;

- de situatie op de werkvloer is tijdelijk onhoudbaar geworden;

- er is sprake van een ernstig verstoorde arbeidsrelatie.

Ook bij een reorganisatie kan een werknemer worden vrijgesteld van werkzaamheden. Dan is er geen sprake van een non-actiefstelling, maar van een vrijstelling van werkzaamheden.

In de praktijk worden de woorden schorsing en non-actiefstelling nogal eens door elkaar gebruikt. Toch is het verschil relevant. Een schorsing heeft vaak een disciplinair karakter. De werkgever legt de maatregel op omdat de werknemer zich volgens hem ernstig heeft misdragen. Een disciplinaire schorsing heeft een grondslag nodig, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst, de cao of het personeelsreglement.

Een non-actiefstelling is meestal bedoeld als tijdelijke maatregel. De werknemer wordt dan bijvoorbeeld niet toegelaten tot het werk terwijl een onderzoek loopt of partijen bespreken hoe zij verder moeten.

De naam van de maatregel is echter niet beslissend. De rechter kijkt vooral naar wat de werkgever feitelijk heeft gedaan en waarom.

De werknemer heeft er bovendien recht op om te weten waarom hij of zij niet mag werken. Vraag daarom altijd schriftelijk om uitleg van de reden van de maatregel en de verwachte duur daarvan.

Het uitgangspunt: loon wordt doorbetaald

Een belangrijk uitgangspunt in het arbeidsrecht is dat de werknemer recht houdt op loon als hij niet werkt door een oorzaak die redelijkerwijs voor rekening van de werkgever komt. Bij een schorsing of non-actiefstelling is dat in veel gevallen zo. De werkgever besluit immers zelf dat de werknemer niet mag werken.

Een werkgever kan dus niet zomaar kan zeggen: ‘Je bent geschorst, dus je krijgt geen salaris.’ Ook wanneer de werkgever vindt dat de werknemer aanleiding heeft gegeven voor de schorsing, betekent dat niet automatisch dat het loon mag worden stopgezet.

De Hoge Raad, de hoogste rechter van Nederland, heeft bevestigd dat de omstandigheid dat een werknemer aanleiding heeft gegeven tot een schorsing of non-actiefstelling op zichzelf niet voldoende is om het loon voor rekening van de werknemer te laten komen. Daarvoor zijn de concrete omstandigheden van het geval van belang.

Wanneer kan het loon wél worden stopgezet?

Een werkgever kan het loon niet zomaar inhouden. Daarvoor is een wettelijke of rechtsgeldige contractuele grond nodig, of het niet-werken moet in de concrete omstandigheden redelijkerwijs voor rekening van de werknemer komen.

Een loonstop kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als:

- de wet daarvoor een specifieke mogelijkheid biedt;

- in de arbeidsovereenkomst of cao een rechtsgeldige afwijking staat;

- de werknemer weigert om redelijke voorschriften na te leven;

- de werknemer zonder goede reden niet meewerkt aan re-integratie;

- het niet-werken door concrete omstandigheden redelijkerwijs voor rekening van de werknemer komt.

De werkgever moet bovendien kunnen uitleggen waarom het niet werken in dit specifieke geval voor rekening van de werknemer komt. Alleen het feit dat de werknemer volgens de werkgever iets verkeerd heeft gedaan, is daarvoor niet zonder meer voldoende.

De werkgever moet dus stellen en, bij betwisting, aannemelijk maken dat het niet-werken voor rekening van de werknemer komt. De enkele omstandigheid dat de werknemer aanleiding heeft gegeven tot de schorsing of non-actiefstelling, is daarvoor niet zonder meer voldoende. Dit heeft de Hoge Raad, de hoogste rechter van Nederland, bepaalt.

Niet onbeperkt ‘in de wacht zetten’

Een schorsing of non-actiefstelling is geen vrijbrief om een werknemer onbeperkt thuis te laten zitten. De maatregel moet tijdelijk zijn en de werkgever moet voortvarend handelen. Zeker als de maatregel langer duurt, kan de vraag ontstaan of het nog redelijk is om de werknemer van het werk te houden.

Een langdurige non-actiefstelling kan bovendien onderdeel worden van een groter arbeidsconflict en uiteindelijk gevolgen hebben voor het dienstverband. In sommige gevallen kan de werkgever bijvoorbeeld proberen het dienstverband te beëindigen. Een non-actiefstelling kan uiteindelijk leiden tot ontslag. Dit is niet automatisch het geval. Iedere situatie moet afzonderlijk worden beoordeeld.

Wat kunt u doen als u bent geschorst?

Zoek zo snel mogelijk juridische bijstand.

Daarnaast kunt u het volgende doen:

- Maak direct schriftelijk bezwaar bij uw werkgever als u het niet eens bent met de maatregel.

- Laat schriftelijk weten dat u bereid bent te werken.

- Vraag om een duidelijke reden en om bevestiging van de duur van de maatregel.

- Controleer uw arbeidsovereenkomst en de cao op bepalingen over schorsing en loon.

- Bewaar belangrijke e-mails, brieven en andere berichten van uw werkgever. Die kunnen later van belang zijn.

Betaalt uw werkgever het loon niet door? Dan kunt u het loon, eventueel met wettelijke verhoging en rente, laten vorderen. Ook kunt u in een kort geding vragen om weer te mogen werken.

Tot slot

Een schorsing of non-actiefstelling betekent dus niet automatisch dat het salaris stopt. In beginsel moet de werkgever het loon doorbetalen als hij zelf bepaalt dat de werknemer niet werkt. Of een loonstop toch mogelijk is, hangt af van de wet, de arbeidsovereenkomst of cao en vooral van de concrete omstandigheden. Wacht daarom niet te lang met het inwinnen van juridisch advies bij een advocaat of jurist.

Heeft u nog vragen of zit u met een ander juridisch probleem? U bent van harte welkom tijdens het gratis juridisch inloopspreekuur van de Bernhezer Rechtswinkel. Iedere dinsdagavond tussen 19.30u en 20.30u in Cultureel Centrum de Pas.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel juridisch advies.