Het recht op reparatie en veiligheid bij slimme apparaten
Steeds meer consumenten kopen slimme apparaten, zoals smartphones, huishoudelijke robots en connected huishoudelijke apparatuur. Maar wat als zo’n apparaat stukgaat of niet veilig blijkt? De Nederlandse wet biedt consumenten stevige bescherming, met een groeiende nadruk op het recht op reparatie en productveiligheid.
Bart Schuurmans
2/12/20262 min read
1. Wettelijk kader: recht op reparatie en updates
De kern van het recht op reparatie is te vinden in het Burgerlijk Wetboek. Volgens artikel 7:17 BW moet een product aan de overeenkomst voldoen: het moet de eigenschappen bezitten die je als koper mag verwachten voor normaal gebruik. Is dat niet het geval, dan heb je recht op herstel of vervanging. Voor slimme apparaten geldt aanvullend artikel 7:18 BW: de verkoper moet zorgen voor updates, waaronder beveiligingsupdates, zodat het apparaat blijft voldoen aan de overeenkomst. Dit recht op updates geldt gedurende de periode die je redelijkerwijs mag verwachten, afhankelijk van het soort apparaat en de prijs. Blijft een update uit of werkt het apparaat niet naar behoren, dan kun je herstel of vervanging eisen van de verkoper. Ook artikel 7:20 BW en artikel 7:25 BW regelen dat herstel of vervanging kosteloos en binnen een redelijke termijn moet plaatsvinden, zonder ernstige overlast voor de consument.
2. Veiligheid van slimme apparaten
Productveiligheid is wettelijk verankerd. Volgens artikel 6:186 BW moet een product de veiligheid bieden die je daarvan mag verwachten. Is een apparaat gebrekkig en ontstaat er schade, dan is de producent aansprakelijk voor de schade (artikel 6:185 BW). Voor slimme apparaten zijn er bovendien specifieke regels: distributeurs en producenten moeten voldoen aan veiligheidsvoorschriften uit het Warenwetbesluit elektrisch materiaal en het Besluit elektromagnetische compatibiliteit 2016. Apparaten moeten vergezeld gaan van duidelijke instructies en waarschuwingen voor veilig gebruik. Bij risico’s kan de overheid ingrijpen, bijvoorbeeld door een product terug te roepen.
3. Jurisprudentie: toepassing en consumentenbescherming
De rechtspraak bevestigt dat consumenten bij non-conforme of onveilige producten recht hebben op herstel, vervanging of schadevergoeding. In ECLI:NL:HR:2021:1757 oordeelde de Hoge Raad dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor productveiligheid primair bij de producent ligt, niet bij de verkoper. De verkoper is wel verplicht tot herstel of vervanging bij gebreken, maar gevolgschade door een gebrekkig product komt voor rekening van de producent. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden verduidelijkte in ECLI:NL:GHARL:2025:399 dat een product non-conform is als het niet de eigenschappen bezit die de consument mag verwachten, bijvoorbeeld als een slimme thermostaat geen updates krijgt en daardoor onveilig wordt. In ECLI:NL:GHAMS:2025:2683 werd bevestigd dat herstelkosten en onderzoekskosten bij non-conformiteit voor rekening van de verkoper komen, mits deze redelijk zijn.
4. Praktische tips
Vraag bij aankoop van een slim apparaat naar de verwachte updateperiode en ondersteuning.
Bewaar aankoopbewijzen en communicatie over gebreken of storingen.
Meld gebreken direct bij de verkoper en eis kosteloos herstel of vervanging.
Bij schade door een onveilig apparaat kun je de producent aansprakelijk stellen.
5. Tot slot
Het recht op reparatie en productveiligheid is in Nederland stevig geregeld, zeker voor slimme apparaten. Consumenten hebben recht op een goed werkend, veilig product en op kosteloze reparatie of vervanging bij gebreken. Fabrikanten en verkopers zijn verplicht om updates en duidelijke informatie te bieden.
Heeft u vragen over uw rechten bij een defect of onveilig apparaat? Wij kijken graag met u mee. Ook met andere vragen bent u van harte welkom op het gratis inloopspreekuur, iedere dinsdag tussen 19.30u en 20.30u in Cultureel Centrum de Pas in Heesch.